است . سوره‌هاى مكّى معمولا كوتاه و مربوط به امور اعتقادى ، بخصوص توحيد و معاد است ، و سوره‌هاى مدنى بلند و مسائل تشريعى و تقنينى بيشتر در آنها مورد بحث قرار مىگيرد . تشريعيّات قرآن در بسيارى از مواقع به صورت تدريجى و درجه‌بندى انجام مىگرفته و فرهنگ حاكم بر جامعه عرب در زمان نزول كاملا مراعات مىگرديده و آمادگى آنان براى ترك آداب و سنن ديرينه اجتماعى دقيقا منظور مىشده است . مثلا مشروب‌خوارى و قماربازى كه از سنّتها و رويه‌هاى رائج عرب بود و اكثر مردم به آن معتاد بودند ، يك جا و يكباره تحريم نشد ، و شايد اگر چنين مىشد ، جامعهء معتاد و مبتلاى آن زمان به علّت عدم آمادگى به كلّى به قانون الهى پاسخ منفى مىداد و حد و مرز الهى شكسته مىشد . لذا به نقل اكثر مفسّرين احكام تحريم خمر در سه مرحله نازل شد : 1 - مرحله نصيحت و ارشاد « 1 » 2 - مرحلهء تحريم در هنگام نماز « 2 » 3 - مرحلهء ممنوعيت مطلق « 3 » .

--> ( 1 ) يَسْئَلُونَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَ الْمَيْسِرِ قُلْ فِيهِما إِثْمٌ كَبِيرٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ وَ إِثْمُهُما أَكْبَرُ مِنْ نَفْعِهِما - بقره آيه 219 . ترجمه : از تو مىپرسند از خمر و ميسر ( قمار ) بگو در آنها گناه بزرگ است گرچه خالى از منافع نيستند امّا گناه آنها بيش از نفعشان است . ( 2 ) لا تَقْرَبُوا الصَّلاةَ وَ أَنْتُمْ سُكارى - نساء آيه 43 . ترجمه : نزديك نشويد به نماز در حالتى كه مست هستيد . ( 3 ) إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ فَاجْتَنِبُوهُ - مائده آيه 90 . ترجمه : همانا خمر و ميسر و انصاب و ازلام پليدتر از اعمال شيطان است پس دورى كنيد از آنها .